Emily Henry’nin çağdaş aşk romanına yön veren kitabı Funny Story, Gülünç Bir Hikâye adıyla Türkçede. Epsilon Yayınevi etiketiyle raflara giren romanın çevirisi Gözde Soykan imzasını taşıyor. Goodreads okurlarının 2024’te Yılın En İyi Aşk Romanı seçtiği kitap, kapağındaki turuncu-mavi neşeye rağmen tek değil, çift kalp kırıklığıyla açılıyor.
Daphne, hikâyeleri sever. Zaten bu yüzden kütüphaneci olmuştur. Ama kendi hikâyesini anlatmaya gelince hep yetersiz kalır. Romanın açılışında onu, nişanlısı Peter’ın yıllardır anlattığı o kusursuz tanışma hikâyesini dinlerken buluyoruz: Rüzgârda uçan bir şapka, doğru anda doğru yerde denk gelen bir kader ânı. Ta ki Peter, bekârlığa veda partisinin ertesi sabahı çocukluk arkadaşı Petra’ya âşık olduğunu fark edene dek. Böylece Daphne, kendi hikâyesinin başrolünden, başkalarının aşkını renklendiren minik bir dipnota dönüşüyor.
Gülünç Bir Hikâye Neyi Anlatıyor?
Terk edilen Daphne, hiç tanımadığı bir kasabada, Michigan’ın Waning Körfezi’nde tek başına kalır. Ne evi vardır artık ne de ortak dostları; herkes Peter’la Petra’nın tarafını tutmuştur. İçinde bulunduğu bu absürt durumu anlayabilecek tek kişi ise Petra’nın eski sevgilisi Miles Nowak’tır. Daphne ona ev arkadaşı olmayı teklif eder ve romanın en eğlenceli denklemine adım atarız:Aynı kişiler tarafından terk edilmiş iki yabancının paylaştıkları öfke ve kederle kurdukları tuhaf ortaklık.
Henry, bu ortaklığı zekice bir geri sayımla çerçeveler. Daphne’nin bölüm başlıkları “Gitmeme 108 gün kala…” diye başlar; çünkü kütüphanedeki Okuma Maratonu biter bitmez kasabadan ayrılmayı planlamaktadır. Sayfalar ilerledikçe bu sayının küçülmesi okura sessiz bir gerilim aşılar: Daphne gerçekten gidecek midir, yoksa hiç beklemediği bu yerde mi kalacaktır?
Birbirinin Zıttı İki İnsan: Daphne ve Miles
Daphne ile Miles, klasik zıt kutuplar kalıbının ders kitabına girecek bir örneği. Daphne titiz, ölçülü, ketum; iş arkadaşları onun hakkında o kadar az şey bilir ki ya gizli ajan ya da tanık koruma programında olduğuna dair iddiaya bile tutuşurlar. Miles ise dağınık, içten, kalp kırıklığını en hüzünlü aşk şarkılarıyla ve Bridget Jones’un Günlüğü’nü tekrar tekrar izleyerek sağaltmaya çalışan bir adam. Plak yığınlarından özenle dizilmiş kitap raflarına kadar her şeyde ayrışan dünyaları, romanın hem mizahını hem de sıcaklığını besliyor.
Ortaklıkları bir noktada sahte bir ilişkiye dönüşüyor: Eski sevgililerine inat, yaz boyunca birlikte yaşadıkları maceraların yanıltıcı fotoğraflarını paylaşmaya başlarlar. Sahte ilişki, ev arkadaşlığı, yavaş yavaş pişen bir yakınlık… Henry türün en sevilen klişelerini üst üste yığar ama hiçbirini ucuza harcamaz. Çünkü asıl mesele intikam değil, iki insanın birbirine bakarken yavaş yavaş kendini onarması haline gelir.
Emily Henry Neden Çağdaş Aşkın Kraliçesi Olarak Görülüyor?
Funny Story, Henry’ye üst üste dördüncü Goodreads Choice ödülünü kazandırdı; kitap aynı yıl hem En İyi Aşk Romanı hem de En İyi Sesli Kitap dalında birinci oldu. Yazarın Beach Read, People We Meet on Vacation, Book Lovers ve Happy Place ile kurduğu çizgi, Türkçe okurunun da yakından tanıdığı bir çizgi: Epsilon, bu kitapları sırasıyla Kış Yaza Kavuşunca, Tatilde Tanıştığımız İnsanlar, Kitap Kurtları ve Burada Mutluyum adlarıyla yayımladı.
Henry’nin formülü basit görünse de taklidi zordur: Kusurlu ama sevilesi karakterler, gerçek travmalarla beslenen ama karanlığa teslim olmayan bir denge ve neredeyse her kitabında nükseden o edebiyat sevgisi. New York Times‘ın deyişiyle kitap, yazarın tüm karakteristik özelliklerini, yani eğlenceli diyalogları, özenle işlenmiş aile yaralarını ve büyüleyici yan karakterleri bir araya getiriyor. Daphne’nin çocuk kütüphanecisi oluşu da tesadüf değil; Henry, kitaplara ve hikâye anlatıcılığına duyduğu sevgiyi karakterinin mesleğine işliyor. Romanın beyazperdeye uyarlanacağı, üstelik senaryoyu bizzat Henry’nin yazacağı da konuşulanlar arasında.
Sahte Bir İlişkiden Gerçek Bir İyileşmeye
Gülünç Bir Hikâye’yi sıradan bir yaz romantizminden ayıran şey, kahkahanın altındaki yara dokusu. Daphne’nin hep yokluğuyla var olan bir babası, Miles’ın ise kendi ailesiyle kurmakta zorlandığı bir bağı vardır. Henry, bu iki insanın romantik yakınlaşmasını anlatırken aslında çok daha geniş bir soruyu soruyor: Bizi sevenler bizi terk ettiğinde, kendimizi yeniden sevmeyi nasıl öğreniriz?
Romanın açılış cümlesi bu temayı baştan haber veriyor: Bazı insanlar doğuştan iyi hikâye anlatıcılarıdır. Daphne için mesele tam da budur; başkalarının anlattığı hikâyelerin figüranı olmaktan çıkıp kendi hikâyesinin anlatıcısı olabilmek. Kütüphanede kurduğu yeni dostluklar, çocuklara okuduğu kitaplar, Miles’ın ona kasabasını sevdirme çabası… Hepsi bu yeniden yazım sürecinin parçası. Geri sayım da bu yüzden bu kadar etkili; Daphne her geçen gün gitmeye değil, kalmaya bir adım daha yaklaşıyor.
Türün okuru için bir not: kitabın daha kapalı kapılar ardına bakan sahneleri var ama bunlar sayfaları işgal etmiyor; Henry yakınlığı abartmadan, ölçüsünü koruyarak veriyor. Yavaş demlenen bir kurgu olduğu için bazı okurlar orta bölümlerde ritmin gevşediğini hissedebilir. Yine de bu sabır, finaldeki duygusal getiriyi büyütüyor. Gözde Soykan’ın çevirisi de Henry’nin esprili ve hızlı diyaloglarını Türkçede akıcı kılmayı başarıyor; romanın o sıcak, sohbet eder gibi tonu kayıpsız taşınmış.
Gülünç Bir Hikâye, adındaki ironiyi sonuna kadar hak ediyor çünkü en gülünç hikâyeler çoğu zaman bize en çok yaklaşan hikâyelerdir. Daphne ile Miles’ın yaz boyu süren o tuhaf, sahte, sonra gitgide gerçekleşen hikâyesi bittiğinde geriye kalan şey bir aşktan çok, insanın kendine yeniden başlama izni verebilmesi oluyor.
