Japonya’nın en büyük manga yayıncısı Shueisha, 100. yılını bir milyon sayfa mangayı dünyaya ücretsiz açarak kutluyor. MANGA MILLION adı verilen dijital platform 6 Ağustos’ta yayına girdi ve yaklaşık 400 seriyi 100’den fazla dilde okunabilir hale getirdi. Desteklenen diller arasında Türkçe de var.
Platforma girmek için üyelik ya da kayıt gerekmiyor. Kullanıcı siteye giriyor, dilini seçiyor ve okumaya başlıyor. Shueisha hizmetin dünya genelinde sınırlı bir süre açık kalacağını, Publishing Perspectives‘in aktardığına göre bu sürenin Aralık 2027’ye kadar uzandığını belirtiyor. Japonya içindeyse içerik büyük ölçüde kapalı tutuluyor.
Ücretsiz Manga Kataloğunda Neler Var?
Açılış kadrosu Shueisha’nın vitrinini olduğu gibi taşıyor: One Piece, Naruto, Bleach, Demon Slayer, Jujutsu Kaisen, Chainsaw Man, Spy x Family, Kingdom, Yu Yu Hakusho, Oshi no Ko, Nana ve Kimi ni Todoke platformda yer alıyor. Tatsuki Fujimoto’nun tek bölümlük <Look Back’i gibi özel bölümler ve one-shot çalışmalar da katalogda bulunuyor.
Asıl dikkat çekici olan, arşivin bilinen birkaç dev seriden ibaret olmaması. Shueisha’ya göre yaklaşık 300 eser ilk kez başka bir dile çevriliyor, 50 eserse bu proje kapsamında birden fazla dile aktarıldı. Katalogdaki 150’den fazla başlık shojo manga; yani seçki shonen ağırlıklı bir “en çok satan mangalar” listesi olmaktan çıkıp shojo, seinen ve diğer kategorileri de kapsıyor. Yayınevi bunu bugüne kadarki en büyük çeviri projesi olarak tanımlıyor.
Manga Çevirileri İçin Yapay Zekâ Kullanılmadı
Projenin fikir babası olan MANGA Plus genel yayın yönetmeni Shuhei Hosono, Anime Corner’a verdiği röportajda çeviri sürecinde yapay zekâ kullanılmadığını doğruladı. Çeviriler profesyonel çevirmenler ve Shueisha’nın uluslararası lisans ortakları tarafından yapıldı.
Bu ayrıntı, yayıncılık dünyasının yapay zekâ çevirisini maliyet düşürmenin en kısa yolu olarak tartıştığı bir dönemde ayrıca anlam kazanıyor. Shueisha, 100 dile ulaşmak gibi ölçek olarak yapay zekâ için biçilmiş kaftan görünen bir işi insan eliyle yapmayı tercih etmiş.
Hosono projenin çıkış noktasını şöyle anlatıyor:
“Proje basit bir soruyla başladı: Shueisha’nın 100. yılını bir milyon sayfa mangayı 100 dile çevirerek kutlasak nasıl olur? Fikri geliştirirken bunun aynı zamanda dünyanın pek çok yerinde okurların mangaya erişimini hâlâ engelleyen dil bariyerlerine bir yanıt olabileceğini gördük.”
Shueisha başkanı Hideaki Hayashi ise yayıncılığın en temel sorumluluğunun yaratıcıyla okuru buluşturmak olduğunu, mangayı sınırların ötesine taşıyanın da çizerlerin tutkusu ve okurların desteği olduğunu söylüyor.
Perde Arkasında Korsan Siteler Var
Bu cömertliğin arkasında bir strateji olduğunu görmek zor değil. Japon manga endüstrisi yıllardır yurt dışındaki dijital korsanla boğuşuyor ve sorunun kaynaklarından biri tam olarak burada yatıyor: Bir seri okurun diline hiç çevrilmediğinde ya da çeviri yıllar sonra geldiğinde, okur korsan siteye yöneliyor. Devasa bir arşivi yasal, ücretsiz ve kayıtsız erişime açmak, korsanla rekabet etmenin alışılmadık ama mantıklı bir yolu.
Aynı hafta Japonya’dan gelen ikinci haber de bu tabloyu tamamlıyor. Kodansha, korsan manga sitelerine karşı mücadele kapsamında “.manga” üst düzey internet alan adı için başvuruda bulundu. İki büyük yayınevi, aynı soruna iki farklı cepheden yaklaşıyor.
Shueisha’nın hamlesinin bir başka boyutu daha var. Platform, yayınevine dünya genelinde hangi serinin hangi dilde ne kadar okunduğuna dair devasa bir veri seti sağlayacak. Bu da hangi pazarda hangi seriye yatırım yapılacağı sorusunun cevabını netleştirecek. Ayrıca Japon yayıncıların içeriklerini yabancı yayınevlerine lisanslamak yerine doğrudan kendilerinin başka dillerde yayımlamaya yönelmesi gibi daha geniş bir eğilimin de parçası.
Türkçe Okuru İçin Bu Ne Anlama Geliyor?
Türkiye’de manga yayıncılığı son yıllarda hatırı sayılır biçimde büyüdü, ama basılı olarak çevrilen seri sayısı hâlâ sınırlı. Uzun serilerin Türkçe baskıları çoğu zaman orijinalinin çok gerisinden geliyor, kimi seriler hiç başlamıyor. MANGA MILLION, en azından açık kaldığı süre boyunca, bu boşluğun bir kısmını doldurmuş oluyor.
Platforma mangamillion.shueisha.co.jp adresinden ulaşılabiliyor.
Kaynaklar:
