Elif Şafak, Avrupa’nın kültürel mirasını görünür kılan isimlere verilen 2026 Helena Vaz da Silva Avrupa Ödülü’nü 5 Kasım’da Lizbon’daki Gulbenkian Vakfı’nda düzenlenen törenle aldı. Ödül 2014’te Orhan Pamuk‘a verilmişti; Şafak böylece ödülü alan ikinci Türkiyeli yazar oldu.
Europa Nostra’nın duyurusuna göre yaklaşık 200 kişinin katıldığı törende eski Portekiz Cumhurbaşkanı Marcelo Rebelo de Sousa da onur konuğu olarak yer aldı. Lizbon Belediye Başkanı Carlos Moedas’ın konuşmasının ardından Portekizli gazeteci ve yazar Anabela Mota Ribeiro, Şafak’ın edebiyatını iki kıtayı birleştiren Boğaz köprüsüne benzetti. Tören, Cumhurbaşkanı António José Seguro’nun video mesajıyla kapandı.
Şafak Konuşmasında Ne Söyledi?
Şafak, son yıllarda sık sık sorduğu bir soruyla başladı: Savaşların, bölünmelerin ve iklim krizinin ortasında şiir ya da roman yazmanın bir değeri var mı? Cevabını insanlığın bilinen en eski edebi metinlerinden Gılgamış Destanı‘na giderek verdi. Destan yüzyıllarca ağızdan ağıza anlatıldı, yaklaşık 4.000 yıl önce kil tabletlere yazıldı ve onu dinleyen imparatorluklardan, krallardan daha uzun yaşadı. Şafak’ın sözleriyle: “Edebiyatın çok nazik ama çok derin bir gücü ve dayanıklılığı var.”
Yazar, edebiyatın umut verdiğini ve insanları kimliğin, coğrafyanın, zamanın sınırlarının ötesinde birbirine bağladığını da ekledi. Ödül eylülde açıklandığında da “çok duygulandığını ve derin bir onur duyduğunu” söylemişti.
Helena Vaz Da Silva Ödülü Nedir?
Ödül 2013’te Portekiz Ulusal Kültür Merkezi (Centro Nacional de Cultura) tarafından Europa Nostra ve Portekiz Basın Kulübü’yle birlikte kuruldu. Adını, 1939-2002 yılları arasında yaşamış Portekizli gazeteci, yazar ve Avrupa Parlamentosu üyesi Helena Vaz da Silva’dan alıyor. Her yıl edebiyat, müzik ya da medya alanındaki çalışmalarıyla Avrupa’nın kültürel mirasını yayan ve savunan bir isme veriliyor.
Maria Calado başkanlığındaki jüri, Şafak’ı hikaye anlatıcılığıyla ortak kültürel belleği canlandırdığı, farklı tarihlere, geleneklere ve bakış açılarına ses verdiği için ödüle layık gördü. Gerekçede yazarın demokrasi, dayanışma ve kültürel çeşitlilik çağrılarına da yer verildi.
Ödülü daha önce alan isimler arasında ilk sahibi Claudio Magris (2013), Orhan Pamuk (2014), Jordi Savall (2015), Wim Wenders (2017), Bettany Hughes (2018), fizikçi Fabiola Gianotti (2019), şef Oksana Lyniv (2022) ve piyanist Maria João Pires (2025) var.
KİTABI NE ANLATIYOR?
Şafak’ın İngilizce yayımlanan son romanı In One Brief Moment All Eternity, Madame Bovary‘nin yazarı Gustave Flaubert’in hayatını kurmaca biçiminde anlatıyor. Roman, Flaubert’in hikayesini dadısından annesine, sevgilisi Louise Colet’den George Sand’e kadar hayatından geçen kadınların sesiyle kuruyor; Şafak kitabı “edebiyata aşk mektubum” diye tanımlıyor. Yazarın Türkçe kitapları Doğan Kitap’tan okunabiliyor.
Şafak’ın adının geçtiği öteki ödül haberleri için Hakan Günday ve Elif Şafak Escapades Ödülü’ne Aday yazımıza, Pamuk’un uluslararası ödüllerinden biri için Orhan Pamuk’un Kırmızı Saçlı Kadın’ına İtalya’dan Ödül haberimize bakabilirsiniz.
Kaynak: Europa Nostra (tören), Europa Nostra (ödül duyurusu), The Guardian
Görsel: Elif Şafak, 2013. Zeynel Abidin, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Görsel kırpılmıştır.
Kültür ve edebiyat haberlerimizi Google’da daha sık görmek için KalemKahveKlavye’yi tercih edilen kaynaklarınıza ekleyin. Haftanın seçkisi için bültenimize katılın.
Kendi romanınız için ilk adımı atmaya hazır mısınız?
Yayınevleri dosyaların büyük bölümünü ilk otuz sayfada eliyor. Göndermeden önce size uyan yolu seçin:
DOSYAM HAZIR
Doğru yayınevini ve doğru gönderim biçimini bulmak istiyorum.
60+ yayınevinin güncel dosya alım koşulları, iletişim bilgileri ve adım adım gönderim rehberi.
EMİN DEĞİLİM
Göndermeden önce dosyamı bir editörün değerlendirmesini istiyorum.
Değerlendirme Raporu veya Geliştirici Editörlük ile dosyanızın potansiyelini en üst seviyeye çıkarın.








