Christopher Nolan’ın 17 Temmuz’da vizyona giren Homeros’un Odyssey uyarlaması gişede Nolan’ın kariyer rekorunu kırdı. Ama asıl ilginç rakamlar sinema salonlarında değil, kitapçılarda. Film sayesinde 300 bin yıllık destan yeniden çok satan kitaplar arasında yerini aldı.
Circana BookScan verisine göre Homeros’un 3000 yıllık destanının satışları tüm baskılar toplamında yılbaşından bu yana yüzde 76 arttı. Üstelik artış basılı kitapla da sınırlı değil: E-kitap ödünç verme platformu Libby’de Odysseia alımları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 217, Spotify’da sesli kitap dinlenmeleri ise yüzde 300’ün üzerinde yükseldi. Tablonun en çarpıcı olduğu yer Yunanistan. Filmin 17 Temmuz’daki gösterimi öncesinde İlyada ve Odysseia satışları ülkede yüzde 400’e varan oranda arttı.
Listenin başında Emily Wilson’ın çevirisi var
Satış patlamasından en çok yararlanan baskı, Emily Wilson’ın W. W. Norton’dan çıkan çevirisi oldu. 2017 tarihli bu çeviri, destanı İngilizceye çeviren ilk kadın olması nedeniyle yayımlandığında da tartışılmıştı. Şimdi Amazon’da ilk beşe girmiş durumda. Onu Penguin Classics’in Robert Fagles çevirisi ve Gareth Hinds’in çizgi roman uyarlaması izliyor.
Wilson’ın listenin başına oturması tesadüf değil. Nolan, filme hazırlanırken birkaç farklı çeviriden yararlandığını, bunların arasında Wilson’ınkinin de bulunduğunu söylemişti. Yönetmen geçen yıl Empire dergisine verdiği röportajda Wilson’ın açılış dizesini, “Tell me about a complicated man” yani “Bana karmaşık bir adamı anlat” cümlesini özellikle anmıştı.
Gişede Nolan rekoru
Film ticari olarak da beklentiyi aştı. Odyssey açılış hafta sonunda ABD’de 3.919 salondan 124,5 milyon dolar hasılat elde etti. Bu rakam yılın en iyi yurt içi açılışı, Matt Damon’ın başrol oynadığı filmler arasında kariyerinin en iyi açılışı ve Universal’ın R sertifikalı filmleri arasında bir rekor anlamına geliyor. Nolan için ise 2012 yapımı Kara Şövalye Yükseliyor’dan (160 milyon dolar) bu yana en yüksek açılış.
Küresel rakam daha da dikkat çekici: 257,8 milyon dolar. Bu, Nolan’ın kariyerindeki en iyi dünya çapında açılış. Kara Şövalye Yükseliyor, Kara Şövalye ve Oppenheimer’ın hepsini geride bıraktı.
Universal şirketi filmin yapımına 250 milyon dolar, küresel pazarlamasına ise ayrıca 125 milyon dolar harcadı. Seyirci tepkisi CinemaScore anketlerinde A notu, eleştirmen tarafında ise Rotten Tomatoes’ta yüzde 95 olarak kayda geçti. Nolan, bir uzun metrajı baştan sona IMAX kameralarıyla çeken ilk yönetmen oldu.
Klasikçiler Odyssey’den pek memnun değil
Filmin ticari başarısı, akademik cepheden gelen itirazları engellemedi. 19 Temmuz’da yayımlanan bir dosyada Emily Wilson ve bir başka Odysseia çevirmeni Daniel Mendelsohn filme dair çekincelerini dile getirdi.
İkisi de Nolan’ın görsel cesaretini ve iddiasını övüyor. Mendelsohn yönetmenin “büyük görsel şıklığı” dediği şeyi takdir ettiğini söylüyor. Ancak Wilson’ın itirazları somut. Filmde Zeus ve Poseidon perdede hiç görünmüyor: Tanrılar tarafından yalnızca Zendaya’nın oynadığı Athena temsil ediliyor. Wilson ayrıca filmin “hem savaşı hem de fiziksel korkaklığı” aynı anda kınayan mesajını “tutarsız” buluyor.
Wilson için durumun kendisi de ikili bir duygu taşıyor. Çevirisinin bu ölçekte bir kitleye ulaşması gurur verici ama uyarlamanın metinle kurduğu ilişki tatmin edici değil.
**
Bir uyarlamanın kaynak metnin satışlarını artırması yeni bir şey değil. Yeni olan bunun ölçeği demek yanlış olmaz. Yüzde 76’lık bir artış, üç bin yıllık bir metin için istatistiksel bir sapma değil, kuşak değiştiren bir okur akını demek. Akademisyenler benzer bir dalgayı daha önce de gördüklerini hatırlatıyor: Gladyatör’ün vizyona girmesinin ardından Windsor Üniversitesi’nde Yunan ve Roma medeniyeti giriş derslerine kayıt yaklaşık iki katına, 250-300 öğrenciye çıkmıştı.
Kaynaklar
Publishers Weekly: https://www.publishersweekly.com/pw/newsbrief/index.html?record=5952
Deadline (küresel gişe): https://deadline.com/2026/07/box-office-global-the-odyssey-1236996979/
Deadline (yurt içi gişe): https://deadline.com/2026/07/box-office-the-odyssey-1236993792/
Washington Times / AP: https://www.washingtontimes.com/news/2026/jul/19/scholars-question-christopher-nolans-odyssey/
CNN: https://www.cnn.com/2026/06/28/entertainment/odyssey-classics-homer-christopher-nolan
Neos Kosmos: https://neoskosmos.com/en/2026/07/15/news/readers-return-to-homers-odyssey-in-record-numbers-ahead-of-new-film/
